Menu Zamknij

Gastroturystyka (producenci lokalnych produktów spożywczych). Południe Ukrainy

Serowarnia położona jest w malowniczym zakątku obwodu Odeskiego, we wsi Szabo – dawnej osadzie kolonistów ze Szwajcarii. Ten region, owiany legendami, słynie z licznych winnic oraz znanych win, a także z produkcji wyjątkowo smacznych serów wytwarzanych według specjalnych receptur.
Serowarnia została zbudowana według wzorców europejskich i wyposażona w najnowocześniejszy sprzęt sprowadzony z Niderlandów. Produkcja sera odbywa się tu zgodnie z oryginalnymi niderlandzkimi technologiami i prowadzona jest przez najlepszych mistrzów serowarstwa w Ukrainie.
W procesie produkcji wykorzystywane są wyłącznie żywe niderlandzkie kultury starterowe, które nadają serom wyjątkowy charakter, specyficzną strukturę oraz delikatny, wyrafinowany smak. Zastosowanie powłok lateksowych i parafinowych zapewnia prawidłowe dojrzewanie sera, umożliwiając mu „oddychanie”.
Serowarnia funkcjonuje w zamkniętym cyklu produkcyjnym – od uprawy pasz dla zwierząt, przez przetwarzanie mleka, aż po uzyskanie produktu finalnego: wysokiej jakości sera.
Proces wytwarzania sera jest ściśle kontrolowany na każdym etapie – od kontroli jakości surowca po gotowy produkt dostępny w firmowym sklepie. Gwarantuje to wysoki poziom jakości zarówno produktów, jak i świadczonych usług.
Serowarnia organizuje interesujące wycieczki, podczas których goście zapoznają się z procesem oraz tajnikami produkcji sera, a także uczestniczą w degustacjach gotowych wyrobów.
Na terenie obiektu znajduje się plac zabaw dla dzieci, strefy wypoczynku oraz zagroda ze zwierzętami, które można karmić i o których można uzyskać pełne informacje dotyczące ich pielęgnacji. Działa tu również sklep, w którym każdy odwiedzający może zakupić wybrany ser ekologiczny oraz pamiątki.
Serowarnia „Szczedra Okołycja” to niewielka, eksperymentalna rodzinna produkcja, wyposażona w nowoczesny sprzęt oraz posiadająca własne piwnice do dojrzewania serów. Zakład specjalizuje się w produkcji serów tradycyjnych i autorskich, a także wyrobów mlecznych. Serowarnia znajduje się w wyjątkowym miejscu – w pobliżu jednego z odcinków słynnych Wałów Trajana, we wsi Tabaky, na obrzeżach miasta Bolhrad. W ramach projektu „Szlak Wina i Smaku Ukraińskiej Besarabii” założyciele serowarni, Halyna i Petro Kurdowowie, stawiają sobie za cel zachowanie i popularyzację tradycyjnych serów besarabskich oraz odtworzenie zapomnianych receptur.
W serowarni organizowane są wycieczki obejmujące zwiedzanie hal produkcyjnych oraz piwnic, w których sery dojrzewają w warunkach chłodniczych. Gościom prezentowany jest cały proces produkcji sera, podczas którego wszystkie czynności wykonywane są ręcznie. Po zakończeniu wycieczki oferowana jest degustacja gotowych produktów oraz warsztaty serowarskie poświęcone tradycyjnym metodom wytwarzania sera.
Ekologiczna serowarnia rzemieślnicza „Lichtenfeld” to rodzinna marka z Odesy, która od blisko dziewięciu lat zajmuje się wytwarzaniem „prawdziwych” serów. Jej właściciele, małżeństwo Oleksandr i Olena Dobrożańscy, pochodzą z Odesy. Po wybuchu wojny w Donbasie przenieśli się do obwodu Odeskiego, do wsi Kudriavka, gdzie założyli własne niewielkie gospodarstwo rolne.
Nazwa marki nie została wybrana przypadkowo. Do początku XX wieku na tym terenie mieszkali niemieccy koloniści, a ich osada nosiła nazwę „Lichtenfeld”. Sąsiednia miejscowość do dziś funkcjonuje pod współczesną nazwą „Jasnopillia”, która w tłumaczeniu z języka niemieckiego oznacza właśnie Lichtenfeld.
Decyzja o stworzeniu własnej rzemieślniczej serowarni była wynikiem wielu czynników. Narodziny córki skłoniły małżeństwo do przewartościowania dotychczasowego stylu życia oraz uświadomienia sobie, że jakość produktów i środowiska, w którym żyli, nie spełniała ich oczekiwań.
Oleksandr przez wiele lat pracował w marketingu oraz w branży sieci handlu spożywczego i doskonale rozumiał, że konsument nie ma realnej możliwości oceny jakości produktu na podstawie opakowania czy smaku. Jak sam właściciel podkreśla na swojej stronie internetowej, producenci żywności osiągnęli taki poziom zaawansowania, że nawet profesjonalni degustatorzy nie byli w stanie rozpoznać fałszerstwa.
W 2014 roku Oleksandr zgłosił się na front jako ochotnik. Po powrocie z działań bojowych podjął decyzję o porzuceniu miejskiego życia w Odesie. Mimo udanej kariery zawodowej sprzed wojny oraz posiadania dwóch mieszkań w mieście, wybrał spokój i życie rodzinne.
„Wojna ustawia wszystkie wartości na właściwym miejscu. Zrozumiałem, że życie z rodziną przez dwadzieścia cztery godziny na dobę, siedem dni w tygodniu, jest cenniejsze niż tysiące dolarów pensji. Chcę budzić się obok żony i żyć bez pośpiechu. Dlatego zdecydowałem: nie wracamy do mieszkania w Odesie, tylko zaczynamy układać swoje życie na wsi” – opowiada Oleksandr.
Oleksandr nazywa swoje sery „brutalnymi”. W magazynach serowarni znajduje się około dwóch i pół tony produktów – od serów wędzonych na wiórach wiśniowych po długo dojrzewające cheddary, które kruszą się niczym parmezan.
„Nigdy nie wiem, jaki ser powstanie w momencie, gdy wlewam mleko do kotła. Czuję naturę ziarna, a wpływa na to wszystko: od ciśnienia atmosferycznego po nastrój serowara” – wyjaśnia.
Część receptur Oleksandr poznał u pasterzy w Katalonii, inne w Szwajcarii, Francji, we Włoszech oraz w Niderlandach. „Produkujemy tylko dwa rodzaje sera: sery twarde oraz sery pleśniowe. Mleko rano – ser rano. Bez chłodzenia, bez stabilizatorów i bez chlorku wapnia. Dokładnie tak, jak robiono to trzysta lat temu” – tłumaczy serowar.
Pomimo planów współpracy z miastami liczącymi miliony mieszkańców, głównymi klientami Oleksandra stały się wsie oraz niewielkie miasta. Najlepiej sprzedającymi się produktami okazały się sery pleśniowe. „Ukraińcy są smakoszami. Rozumieją smak. Pierwszym zaskoczeniem dla mnie, jako osoby przyzwyczajonej do analizy i prognozowania, było to, że sery pleśniowe sprzedają się lepiej niż sery twarde. Drugim – że większa sprzedaż odbywa się nie w dużych miastach, lecz w małych miejscowościach i na wsiach” – przyznaje serowar.
Produkty gospodarstwa „Lichtenfeld”
Jak podkreśla sam producent na swojej stronie internetowej, wszystkie wyroby powstają ręcznie i nie zawierają konserwantów, tłuszczów roślinnych ani wzmacniaczy smaku. Do produkcji sera wykorzystywane są wyłącznie: serowar, kocioł, łopata serowarska, mleko, doświadczenie oraz inspiracja mistrza.
W gotowym produkcie znajdują się wyłącznie składniki podane w składzie. Właściciele gospodarstwa wytwarzają sery wyłącznie z świeżego mleka, kultur starterowych, naturalnej cielęcej podpuszczki oraz soli. Przykładowo skład sera „Lichtenfeld” obejmuje: mleko pełne, kultury starterowe typu Emmentaler, naturalną podpuszczkę oraz sól.
Podstawowym produktem gospodarstwa są sery. Sery krowie wytwarzane są według różnych technologii o zróżnicowanym stopniu złożoności, zgodnie z recepturami europejskich szkół serowarskich. Łącznie produkowanych jest dziesięć odmian serów krowich, wśród których znajdują się: „Cheddar”, „Ramses”, „Montblanc”, „Lichtenfeld”, „Cabernet”, „Jarosław”, a także sery pleśniowe „Combazzola”, „Albion”, „Weinekäs” i inne. Ponadto w gospodarstwie wytwarzanych jest pięć rodzajów serów kozich z naturalnego mleka koziego.
Oprócz serów w sklepie firmowym można nabyć naturalne masło: masło klarowane, odżywcze masło ajurwedyjskie typu ghee, zdrowe masło z kwaśnej śmietany bogate w kultury probiotyczne, wytwarzane z domowego mleka pełnego. W ofercie znajdują się również mocne napoje alkoholowe i bezalkoholowe, takie jak absynt, bourbon, gin, schnaps oraz inne trunki, a także majowy miód własnej produkcji.
Serowarnia i eko-hotel „Kuba-Daleko” znajdują się na terenie Rezerwatu Biosfery Delty Dunaju, w sąsiedztwie strefy turystycznej wsi Prymorske, niedaleko miejscowości Wylkowe, pośród kanałów delty Dunaju. Kompleks stanowi część wielonarodowej kultury Besarabii, opartej na miłości do natury i umiejętności czerpania radości z życia oraz jego darów: słońca, czystego powietrza, kontaktu z przyrodą i zwierzętami oraz, oczywiście, dobrej kuchni.
Serowarnia posiada własne gospodarstwo z hodowlą kóz, w którym wytwarzana jest wysokiej jakości bryndza. Stworzono tu zarówno doskonałe warunki do produkcji tradycyjnego, regionalnego sera koziego, jak i do wypoczynku w ekologicznie czystym miejscu. Kozy wypasane są swobodnie w pobliżu obszarów chronionych, w warunkach czystego powietrza i gleb wolnych od chemikaliów.
Bryndza to produkt, który jednoczy lokalną społeczność. Jest bardzo zdrowa: zawiera duże ilości wapnia i fosforu, łatwo przyswajalne białko oraz witaminy, a jednocześnie jej wartość kaloryczna wynosi jedynie 260 kilokalorii. Właściciele nieustannie eksperymentują z tym serem, łącząc go z ziołami oraz marynując w winie.
W mieście Białogród nad Dniestrem od kilku lat z powodzeniem działa i rozwija się serowarnia rzemieślnicza „LILION CHEESE”. Niedawno jej właścicielka, Liliia Molodan, ukończyła intensywne szkolenie z zakresu rozwoju przedsiębiorczości, zorganizowane przez Agencję Rozwoju Regionalnego Obwodu Odeskiego w ramach projektu „Rzemieślniczy warsztat obwodu odeskiego: droga do rozwoju”.
Dzięki udziałowi w tym programie serowarnia została laureatem konkursu „Od rzemiosła do marki” i otrzymała zaktualizowany brandbook, nowy projekt opakowań oraz profesjonalne fotografie produktów.
„Nadało to marce nowy impuls i otworzyło drogę do szerszego grona odbiorców” — podkreślono w Agencji Rozwoju Regionalnego.
Serowarnia została założona w 2022 roku na podwórzu rodziny Molodan. Wcześniej rodzina prowadziła własne gospodarstwo i przez ponad dziesięć lat zajmowała się produkcją twarogu, bryndzy, śmietany, śmietanki oraz masła. Z czasem jednak wszystko się zmieniło i Liliia zaczęła własnoręcznie wytwarzać sery.
„Pewnego dnia spróbowałam zrobić prawdziwy ser półtwardy i udało się. Bardzo spodobał się mojej rodzinie, dzieci cieszyły się, że zawsze mamy ser do kanapek i pizzy. Tak zaczęła się moja serowarska droga. Z czasem pojawili się pierwsi miłośnicy naszego sera, co jeszcze bardziej nas inspirowało. Zdecydowaliśmy, że nadszedł moment, aby zbudować prawdziwą serowarnię — z odpowiednim wyposażeniem i komfortowymi warunkami pracy. Stopniowo kupowaliśmy wszystko, co potrzebne, i voilà — dziś na naszym podwórzu działa własna serowarnia, a naszymi krowami nieustannie opiekuje się mój mąż, który jest lekarzem weterynarii” — opowiadała Liliia na stronie serowarni.
Obecnie wytwarza ona ponad 50 rodzajów serów. W ofercie znajdują się zarówno delikatne sery świeże, jak i bardziej zwarte sery dojrzewające, a także autorskie kompozycje o zrównoważonym smaku i nieoczywistych aromatach.
„LILION CHEESE to opowieść o wierze w swoją pracę, cieple ludzkich rąk i autentyczności smaku. Nie chodzi tu o skalę produkcji, lecz o uczciwe rzemiosło, w którym najważniejsze pozostają jakość i zaufanie do produktu. To właśnie tacy producenci tworzą potencjał rzemieślniczy obwodu odeskiego, zachowując jego autentyczność i tworząc produkty z charakterem i duszą” — podkreślono w Agencji Rozwoju Regionalnego.
Rodzinna produkcja delikatesów mięsnych „Bałkanski Jastija” w Bolhradzie to mini-zakład, który obejmuje wszystkie etapy wytwarzania dojrzewających wędlin i mięsnych specjałów z naturalnych surowców. Przedsięwzięcie zostało założone przez besarabską rodzinę Serhija i Natalii Rusiewyh. Produkcja odbywa się według dawnych bałkańskich receptur, z wykorzystaniem lokalnych surowców pochodzących od rodzimych ras zwierząt oraz przypraw uprawianych samodzielnie przez właścicieli.
Oprócz zaplecza produkcyjnego, enogastronomiczna lokalizacja turystyczna obejmuje firmowy sklep z gotowymi wyrobami oraz salę degustacyjną urządzoną w stylu tradycyjnej bułgarskiej miehany, czyli narodowej restauracji. Miehana „Bałkanski Jastija” posiada również ekspozycję muzealną o charakterze etnograficznym: autentyczne stroje Bułgarów besarabskich i trackich, ręcznie tkane dywany, stare meble oraz liczne naczynia do napojów, w tym ponad 400 gąsiorków do wina i rakii.
SnailFarm zajmuje się hodowlą oraz sprzedażą jednych z najbardziej poszukiwanych w Europie ślimaków śródziemnomorskich – Helix aspersa Müller.
🐌 Ślimak Helix aspersa Müller jest hodowany na fermie ślimaków w pobliżu Izmaiłu zgodnie z europejskimi standardami, wyłącznie na naturalnej paszy, bez dodatków chemicznych.
„Osterville” oraz „Ostrygi Scytii” to unikatowy, niemający odpowiedników w Ukrainie kompleks farm ostrygowych, założony przez Andrija i Asię Pihulewskich.
Pierwsza w Ukrainie farma ostryg „Ostrygi Scytii” powstała w 2014 roku w obwodzie mikołajowskim, na wybrzeżu limanu Tyligulskiego. „Osterville” zostało otwarte już w czasie wojny, wiosną 2022 roku, w obwodzie Odeskim.
Celem farm jest odtworzenie kultury spożywania ostryg na terytorium Ukrainy oraz w całym basenie Morza Czarnego, która rozwijała się tu już w XVIII i XIX wieku.
Co ciekawe, region ostrygowy istniał na południu Ukrainy już w czasach scytyjskich (VIII w. p.n.e. – IV w. n.e.), dlatego tradycja spożywania ostryg ma tu bardzo długą historię.
To właśnie w limanie Tyligulskim, jednym z najczystszych ekologicznie miejsc Ukrainy, gdzie zasolenie wody jest dwukrotnie wyższe niż w Morzu Czarnym – ponad 30‰ – hodowane są czarnomorskie ostrygi „Ostrygi Scytii”. Ostryga Crassostrea gigas, pochodząca z renomowanej wylęgarni ostryg w zachodniej Francji, wyróżnia się delikatnym mięsem, subtelnym morskim aromatem i słodkawym, orzechowym posmakiem. Unikalny system, opracowany przez ukraiński zespół specjalistów, pozwala na hodowlę ostryg w ciągu 16 miesięcy. Najlepiej smakują one w towarzystwie kieliszka wytrawnego białego wina.
„Klaster miodowo-orzechowy Wybrzeża Morza Czarnego” zlokalizowany jest w pobliżu wsi Jaski i Trojickie, niedaleko Bilajówki. Rdzeń klastra tworzą spółdzielnie „Gorich Prychornomoria” oraz „Jagody Prychornomoria”, które dysponują mieszanymi sadami o powierzchni 240 hektarów, kompleksem szklarniowym oraz pełną integracją pionową – od uprawy sadzonek po produkcję gotowych wyrobów z orzecha włoskiego, leszczyny i dzikiej róży. Produkty miodowe wytwarzane są przez firmę „Hanni Food” we własnym zakładzie o powierzchni 6 000 m².