Herb Odesy
Zatwierdzony 29 kwietnia 2011 roku uchwałą Rady Miejskiej Odesy
Opis:
Na czerwonej, zaokrąglonej tarczy widnieje srebrna kotwica typu „kotwica kocia” z czterema ramionami. Tarcza umieszczona jest w złotym, stylizowanym kartuszu i zwieńczona złotą koroną miejską z trzema blankami, pod którą znajduje się pięcioramienna Złota Gwiazda Miasta-Bohatera, fasetowana złotem i diamentem.
Symbolika:
Kotwica jest symbolem Odesy jako miasta portowego.
Złota Gwiazda wskazuje na status Odesy jako miasta-bohatera.
Kolor czerwony symbolizuje odwagę, męstwo, wielkoduszność, miłość, ogień, ciepło, pasję oraz siły życiodajne.
Kolor srebrny jest uosobieniem czystości, wierności, nadziei i dobroci.
Kolor złoty symbolizuje energię słoneczną, bogactwo, siłę, trwałość i dobrobyt.
Historia:
Pierwszy projekt herbu Odesy został zatwierdzony 22 kwietnia 1798 roku. Ówczesny herb miał formę przeciętej tarczy francuskiej w barwach złoto-czerwonych. W górnym, złotym polu umieszczono wizerunek dwugłowego orła — oficjalnego herbu Imperium Rosyjskiego, którego obecność była wówczas obowiązkowa — a także krzyż maltański, stosowany w okresie panowania cesarza Rosji Pawła I. W dolnym, czerwonym polu znajdował się srebrny wizerunek kotwicy, podkreślający portowy charakter Odesy.
Bezpośrednio po śmierci Pawła I wygląd herbu uległ niewielkiej zmianie — z wizerunku orła usunięto krzyż maltański.
W 1875 roku heroldmistrz Borys Kene opracował projekt nowego herbu Odesy, który jednak nigdy nie został oficjalnie zatwierdzony.
Nowy herb miał formę czerwonej tarczy francuskiej, w której centrum znajdowała się srebrna kotwica z czterema ramionami. W górnym lewym, złotym polu umieszczono wizerunek dwugłowego orła zwieńczonego trzema koronami. Tarczę wieńczyła złota korona z czerwonymi spoinami i pięcioma basztami. Za tarczą skrzyżowane były dwa złote kotwice, oplecione czerwoną wstęgą Orderu św. Aleksandra.
Herb z okresu radzieckiego został zatwierdzony 19 października 1967 roku uchwałą Komitetu Wykonawczego Rady Miejskiej Odesy. Autorem herbu był J. Goriunow. Herb miał formę przeciętej tarczy francuskiej w barwach żółto-czerwonych. W górnym, żółtym polu znajdowało się stylizowane przedstawienie pancernika „Potiomkin” z czerwonym sztandarem. W prawym górnym rogu umieszczono również Złotą Gwiazdę Miasta-Bohatera. W dolnym, czerwonym polu znajdował się srebrny wizerunek kotwicy.
W 1992 roku ogłoszono konkurs na najlepszy projekt nowego herbu miasta Odesy. Zwyciężył projekt autorstwa J. A. Goriunowa, w którym zaproponowano tarczę w barwach niebieskiej i złotej, z centralnie umieszczoną srebrną kotwicą typu „kocia”.
2 grudnia 1993 roku Komitet Wykonawczy Miasta Odesy zatwierdził nowy oficjalny herb Odesy — pierwszy w okresie niepodległej Ukrainy. W uchwale zapisano: „herb ma tradycyjną formę tarczy heraldycznej w srebrnym obramowaniu. Tło herbu podzielone jest poziomo na dwie równe części. Górna część wykonana jest z czerwonego złota, dolna pokryta gorącą emalią w kolorze czerwono-pomarańczowym. W centrum herbu znajduje się srebrna kotwica typu kocia. Kotwicę wieńczy Złota Gwiazda Bohatera”.
29 lipca 1999 roku (autorzy projektu: P. Bondarenko, J. Wiazowski, M. Jemelianow, I. Kalmakан, W. Sawczenko; artysta G. Fajer) Rada Miejska Odesy zatwierdziła herb Odesy w obecnej formie. Herb przedstawia srebrną kotwicę typu kocia z czterema ramionami na czerwonym polu.
29 kwietnia 2011 roku, podczas sesji Rady Miejskiej Odesy, deputowani większością głosów podjęli decyzję o wprowadzeniu zmian do oficjalnej symboliki miasta Odesy.
Dlaczego właśnie kotwica typu „kocia”?
Kotwica kocia (zwijana) to popularny typ kotwicy posiadający od trzech do pięciu — najczęściej czterech — ramion (rogów), przypominających haki.
Jest to jeden z najstarszych typów wyposażenia morskiego.
Pochodzenie: idea stosowania wieloramiennych kotwic przypisywana jest skandynawskim wikingom.
Ewolucja: w XVIII–XIX wieku były one szeroko wykorzystywane przez floty francuską i osmańską jako kotwice pomocnicze lub główne dla niewielkich jednostek. Dzięki zdolności jednoczesnego „wgryzania się” w dno kilkoma ramionami stały się niezastąpione w żegludze rzecznej oraz na statkach o niewielkiej wyporności.
Kotwica kocia w herbie Odesy
Kotwica jest centralnym elementem herbu Odesy od momentu jego pierwszego zatwierdzenia 22 kwietnia 1798 roku.
Dlaczego właśnie ten typ kotwicy:
Symbol miasta portowego: ponieważ Odesa powstała jako główny port morski południa, srebrna kotwica na czerwonym tle symbolizowała morski charakter, niezawodność oraz strategiczne znaczenie miasta jako węzła handlowego.
Unikalność konstrukcji: w przeciwieństwie do klasycznej kotwicy dwuramiennej, w herbie Odesy przedstawiona jest kotwica kocia z czterema ramionami. Podkreśla to szczególny status miasta — o ile zwykła kotwica symbolizuje jedynie postój statku, o tyle wieloramienna „kocia” kojarzy się z pewnym zakotwiczeniem w trudnych warunkach, symbolizując trwałość i odporność miasta.
Znaczenie heraldyczne: w obowiązującej wersji herbu (zatwierdzonej w 1999 roku i potwierdzonej w 2011 roku) srebrny kolor kotwicy symbolizuje czystość i wierność, natomiast czerwone pole tarczy — odwagę i bohaterskiego ducha mieszkańców Odesy.
Co ciekawe, symbol ten tak głęboko zakorzenił się w tożsamości miasta, że motyw „kotwicy kociej” występuje nawet na historycznych artefaktach Odesy, na przykład na stemplach dawnej cegły.
Flaga Odesy
Zatwierdzona 29 kwietnia 2011 roku uchwałą Rady Miejskiej Odesy.
Opis:
Prostokątne płótno składające się z trzech pionowych, równych pasów: czerwonego, białego i żółtego. Na białym pasie umieszczony jest mały herb miasta (stosunek wysokości herbu do wysokości flagi wynosi 2:3). Autorami projektu są J. Wiazowski oraz G. Fajer.
Symbolika:
Barwy flagi są „odherbowe” i odpowiadają kolorystyce zarówno obowiązującego herbu, jak i historycznego herbu z 1798 roku. W połączeniu z klasyczną strukturą trójkoloru odzwierciedlają one heroicznego ducha (czerwień), czystą duszę (biel), a także bogactwo i dobrobyt (złocisto-żółty) Odesy i jej mieszkańców. Jednocześnie nawiązują do historycznej atmosfery końca XVIII wieku, z jej wysokimi ideałami wolności, równości i braterstwa, podkreślając, że Odesa jest radosnym miastem europejskim, w którym panuje duch wolności, jedności wspólnotowej oraz suwerenności.
Czerwień (czerwony) jest symbolem odwagi, męstwa, nieustraszoności, wielkoduszności, miłości, ognia, ciepła, pasji oraz sił życiodajnych.
Srebro (biały) symbolizuje czystość, niewinność, wierność, niezawodność i dobroć.
Złoto (złocisto-żółty) jest symbolem energii słonecznej, bogactwa, siły, trwałości i pomyślności.
Srebrna kotwica typu „kocia” na czerwonym polu stanowi emblemat heraldyczny miasta Odesy od 22 kwietnia (4 maja) 1798 roku i pochodzi z herbu zatwierdzonego przez cesarza Rosji Pawła I.
Polecamy do przeczytania (prosimy przejść do poniższego linku):
ODESA: (NIE)TROCHĘ HISTORII w kontekście wydarzeń na Północnym Wybrzeżu Morza Czarnego, Ukrainie i Europie
Odesa na przestrzeni stuleci
Polacy Południowej Ukrainy. Odesa